پارچه نخی چیست؟
اگر بخواهیم بهصورت خلاصه بگوییم که پارچه نخی چیست؟ به تعریف زیر میرسیم:
پارچه نخی، نوعی پارچه با الیاف طبیعی است و معمولاً از پنبه و کتان تهیه میشود.
بنابراین اصلیترین ویژگی پارچه نخی، ریشهی آن است که به طبیعت بازمیگردد.
در حقیقت به دلیل همین طبیعی بودن است که انواع پارچه نخی، طرفداران زیادی دارد و برای استفاده در فصل تابستان بسیار پرکاربرد است.
گفتنی است اگر نمیدانید که با پارچه نخی چه نوع لباسهایی میتوان دوخت، میتوانید مقالهی “مدل های دوخت لباس با پارچه نخی” را مطالعه کنید.
با توجه به اهمیت و کاربرد گستردهی پارچه نخی، تصمیم گرفتیم که در این مطلب به معرفی و بررسی مهمترین انواع این پارچه بپردازیم.
همچنین قرار است دربارهی نحوه شستن پارچه نخی قبل از دوخت و در زمان مصرف صحبت کنیم و درنهایت به بررسی ویژگیهای مربوط به رنگ این پارچه و نکات مهم هنگام خرید بپردازیم.
پس اگر میخواهید با دنیای پارچههای نخی آشنا شوید، همراه ما باشید.
پیشنهاد شگفتانگیز
آکادمی خیاطی سورن با بیش از ۲۳ سال سابقه آموزشی به شکل مجازی و حضوری آماده ارائه آموزش خیاطی به شما عزیزان است.
فهرست مطالب
چگونه پارچه نخی خالص را تشخیص دهیم؟
مزایا و معایب استفاده از پارچه نخی
همه چیز دربارهی رنگ پارچههای نخی
بررسی ویژگی پارچه نخی
اگر بخواهیم بگوییم که ریشه و اساس پارچه نخی چیست؟ به طبیعت میرسیم!
بله! پارچههای نخی، منشأ گیاهی دارند و چون در تاروپودشان از مواد مصنوعی خبری نیست پس با بدن سازگارتر هستند.
بنابراین مهمترین ویژگی پارچه نخی که آن را به یک پارچه مناسب حتی در مصارف پزشکی تبدیل میکند، عدم ایجاد حساسیت و سازگاری با پوست است.
جالب است بدانید که باندها و پارچههایی که برای تنظیف زخم و جای سوختگی به کار میروند نیز از نوع نخی هستند.
اغلب این پارچههای نخی به کار رفته در پزشکی، از پنبه تولید میشوند و به روند بهبود زخم کمک شایانی میکنند.
از ویژگیهای دیگر پارچه نخی میتوان به موارد زیر نیز اشاره کرد:
- در کاهش حرارت بدن نیز مؤثر است.
- تنوع فراوانی در نوع، رنگ و طرح دارد.
- هوا بین تاروپود آن بهراحتی حرکت میکند و مانع تنفس پوستی نمیشود.
- نرم و خنک است و هیچ نوع حساسیت پوستی برای افراد به وجود نمیآورد.
حال که بهخوبی متوجه شدید پارچه نخی چیست؟ در ادامه همراه ما باشید تا با انواع این پارچه آشنا شوید.
انواع پارچه نخی (معرفی و بررسی 15 نوع پارچه نخی)
پیش از این با ویژگیهای پارچه نخی که کاملاً از منشأ گیاهی بود، آشنا شدید.
باید بدانید که پارچههای نخی به دلیل استفادهی کامل از نخ، ماندگاری کمی دارند.
اما اگر پارچههای نخی را با سایر موارد مانند پلیاستر، الیاف مصنوعی و سایر ترکیبات غیرطبیعی و یا حتی طبیعی ترکیب کنند، از مقاومت و ماندگاری بیشتری بهرهمند میشوند.
در حقیقت با این ترکیبات، انواع پارچه نخی به وجود میآید که در ادامه به معرفی 10 نوع مهم آن میپردازیم:
1- پارچه نخی چیت
پارچه نخی چیت، یکی از رایجترین نوع پارچههای نخی در بازار است.
پارچههای نخی چیت اغلب طرحهای براق، گلی و زیبا دارند و گزینههای بسیار مناسبی برای دوخت شلوار و سایر لباسهای راحتی هستند.
2- پارچه نخی کتان
پارچه نخی کتان، یکی از محبوبترین نمونههای موجود در بازار است.
این نوع پارچه، مقاومت و دوام زیاد و ظاهری درخشان دارد.
همچنین این پارچه، چروک نمیشود و از تنوع قابل قبولی نیز بهره میبرد.
وجود این ویژگیها در پارچه نخ کتان، موجب شده است که افراد زیادی از این پارچه برای دوخت مانتو، شومیز و پیراهنهای مخصوص تابستان استفاده کنند.
3- پارچه نخی پوپلین
پارچه پوپلین با نام پارچه کاغذی نیز شناخته میشود.
این پارچهها از وزن کمی برخوردارند و معمولاً برای دوخت دامن، پیراهن، بلوز، شلوار و موارد مشابه دیگر به کار میروند.
هرچه میزان الیاف پنبه در پوپلین بیشتر باشد، کیفیت و قیمت آن نیز افزایش مییابد.
اما سایر پوپلینها به دلیل ارزان بودن الیاف نایلونی، ممکن است از قیمت و کیفیت کمتری برخوردار باشند.
4- پارچه نخی چینو
پارچه نخی چینو، کاملاً لَخت است. به همین علت، اغلب برای دوخت شلوار استفاده میشود.
این پارچه با ترکیب پلی استر و پنبه تولید میشود.
در برخی نمونهها، میزان پنبه بیشتر است. بنابراین لطافت آن نیز بیشتر خواهد بود.
برای اینکه تشخیص دهید میزان پنبه در پارچه نخی چینو زیاد است یا کم، میتوانید به آن دست بزنید.
هرچه پارچه لطیفتر باشد، الیاف پنبهای بیشتری دارد.
از طرفی، هرچه پارچه زبرتر باشد، به این معنی است که پلی استر بیشتری در تولید آن به کار رفته است.
5- پارچه نخی لان
پارچه نخی لان نیز در تولید لباسهای تابستانی نقش پررنگی دارد.
این پارچه، براق است و بهسرعت چروک میشود. البته برای جلوگیری از چروک شدن، آن را با مقداری پلی استر ترکیب میکنند.
گفتنی است که این امکان وجود دارد که پارچه نخی لان در استفاده طولانیمدت پُرز دهد.
6- پارچه نخی ماهوت
پارچه نخی ماهوت در دسته پارچههای نخی بسیار مرغوب طبقهبندی میشود.
این پارچه، اغلب برای دوخت پیراهنهای مردانه تهیه میشود.
البته مانند سایر پارچههای نخی بهسرعت چروک میشود اما بسیار لطیف و راحت است.
7- پارچه نخی آکسفورد
پارچه نخی آکسفورد نیز مانند ماهوت در اغلب موارد برای دوخت پیراهن مردانه استفاده میشود.
این پارچه، تقریباً سنگین است و دوام نسبتاً زیادی دارد.
برای تولید این پارچه، الیاف پنبه و پلی استر با یکدیگر ترکیب میشوند.
با این روش، میزان چروک شدنِ آن را کمتر میکنند اما همچنان ممکن است که در طولانیمدت، پُرزهایی روی آن ظاهر شود.
8- پارچه نخی ویسکوز
مشخصه اصلی پارچه ویسکوز، توانایی آن در جذب رطوبت است.
این پارچه، حالت کشی دارد و هوا آزادانه در آن میچرخد.
همچنین این نوع پارچه نخی، از وزن کم و لطافت زیاد بهره میبرد و به همین دلیل برای دوخت لباسهای تابستانی بسیار مناسب است.
9- پارچه نخی متقال
پارچه متقال، نوعی پارچه نخی است که صد در صدِ الیاف آن، پنبه است.
این پارچه، استفاده چندانی درزمینهٔ تولید لباس ندارد. چرا؟ زیرا میزان آب رفت آن بسیار زیاد است.
اغلب کارایی این پارچه برای دوخت آسترِ لباسهای مختلف است.
از طرف دیگر به دلیل خشک بودن این پارچه، میتوان از آن برای پیادهسازی طرح نیز استفاده کرد.
10- پارچه نخی کرباس
پارچه نخی کرباس نیز مانند ویسکوز، سنگین است اما کاربرد متفاوتی نسبت به آن دارد.
از این پارچه، بیشتر برای دوخت انواع کیف، کفش و رومبلی استفاده میشود.
کرباس که ترکیبی از کنف و پنبه است، آهار دارد اما پس از چند بار شستشو، این حالت خود را از دست میدهد.
11- پارچه موسلین یا وال بوندینگ
این پارچه، یکی از پارچههای سبک و خنک است و طرفداران زیادی در تابستان دارد.
موسلین، نوعی پارچه دو لایه است که از دو پارچه گاز پنبهای تهیه میشود.
نکتهای که دربارهی پارچه وال بوندینگ وجود دارد، این است که از بافتی کاملاً پنبهای و نخی بهره میبرد.
ویژگی مهم پارچه موسلین، حالت پفکی و چروک و ایستایی بسیار خوب آن است.
این پارچه، دوام نسبتاً مناسبی نیز دارد و میتوان آن را برای دوخت مانتوهای خنک تابستانی به کار برد.
12- پارچه کالیکو یا چلوار
کالیکو، نوعی پارچه از جنس پنبه خالص و در برخی مواقع، پنبه و پلی استر است که دوام نسبتاً بالاتری از موسلین دارد.
میتوان گفت که این پارچه دارای نرمی خوب، ایستایی مناسب و تنفسپذیری مطلوب است.
از آنجایی که کالیکو بافت نسبتاً متراکمی دارد، بدننما نیست و میتوان با خیال راحت با این پارچه به دوخت انواع لباس نخی پرداخت.
13- پارچه گینگهام
این پارچه از انواع پارچههای نخی با قدمت بالا است که از طرح شطرنجی بهره میبرد.
پارچه گینگهام، از مربعهای مساوی و دو رنگ تشکیل شده است و معمولاً بهصورت 100 درصد از پنبه تولید میشود.
هرچند الگوی این پارچه شبیه به چهارخانه است اما باید بگوییم که این پارچه با انواع چهارخانه فرق دارد و حتماً یکی از دو رنگ آن، سفید است.
کار با پارچه گینگهام به دلیل دوام بالایی که دارد، بسیار دلپذیر است و از قیمت مناسبی نیز بهره میبرد.
هرچند این پارچه کاربرد فراوانی دارد اما در ایران، بیشتر برای دوخت وسایلی مانند دمکنی، دستگیره، زیر سفرهای و مواردی مشابه استفاده میشود.
اما باید بدانید که میتوانید این پارچه را برای دوخت انواع دامن، سارافن و غیره نیز به کار ببرید.
14- پارچه کمبریک یا باتیست
این پارچه، از الیاف پنبه یا لنین تهیه میشود و با کمک گرما و یا یکسری مواد خاص، آن را درخشنده میکنند.
وزن پارچه کمبریک، سبک است و بافتی ساده و محکم دارد.
این پارچه، بدننما نیست و میتوان از آن برای دوخت انواع لباس خواب، لباس زیر، جلیقه، دستمال و حتی لباس کودکان استفاده کرد.
15- پارچه نخی شمبری یا مجلسی
این پارچه، از نخهای رنگشده بهعنوان پود و نخهای رنگ نشده برای تار تولید میشود و بافتی نرم و صاف دارد.
این پارچه از قیمت مناسبی بهره میبرد و در انواع نازک تا ضخیم تولید میشود.
از پارچه شمبری، میتوان برای دوخت انواع شلوار، مانتو، شومیز و غیره استفاده کرد.
حال که با انواع پارچه نخی آشنا شدید در ادامه همراه ما باشید تا به شما بگوییم که چطور باید این پارچه را تشخیص دهید.
چگونه پارچه نخی خالص را تشخیص دهیم؟
تشخیص پارچههای نخی خالص، کارِ چندان سادهای نیست اما با بهکارگیری روشهای مخصوصی، میتوان این کار را انجام داد.
یکی از این روشهای تشخیص، نگاه کردن به پارچه است.
اغلب پارچههای نخی، مات هستند و تنها در صورتی براق به نظر میرسند که در بافت خود، پلی استر داشته باشند.
اما اگر میخواهید مطمئن شوید که آیا پارچه نخی که قصد خرید آن را دارید، کاملاً از الیاف طبیعی است یا خیر؟
میتوانید روش زیر را در پیش بگیرید:
- مقداری از پارچه نخی را برش دهید مثلاً در ابعاد 3 در 3 سانتیمتر.
- سپس پارچه را با رعایت نکات ایمنی، آتش بزنید.
- چنانچه پارچه به خاکستر سیاهرنگی تبدیل و دود سفیدی از آن خارج شد، میتوان گفت که پارچه نخی و کاملاً از الیاف طبیعی است.
- اما اگر پارچه جمع شود، احتمالاً در الیاف خود پلی استر نیز دارد.
بنابراین رنگِ خاکستر باقیمانده از پارچه و دود خارج شده در هنگام سوختن، هر دو میتوانند نمایانگر الیاف مصرفی در پارچه باشند و این موضوع در تشخیص کیفیت پارچه بسیار کمککننده است.
نکات مهم خرید پارچه نخی
برای اینکه بتوانید پارچه نخی باکیفیت و خالص بخرید که الیاف طبیعی بیشتری داشته باشند، باید به یکسری نکات توجه کنید.
از این رو در ادامه به بررسی مهمترین نکات خرید پارچه نخی میپردازیم:
- پارچههای نخی در عرضهای ۱ الی ۳ متر تولید میشوند. بنابراین هنگام خرید به نیاز خود توجه کنید.
- برای اینکه پارچههای نخی کمتر چروک شوند لازم است که مقداری پلی استر در الیاف خود داشته باشند. پس اگر این مورد برایتان مهم است، پارچه نخی ترکیبی بخرید.
- پارچههایی که الیاف آنها صد در صد پنبه باشد، قیمت بیشتری نسبت به سایر نمونهها خواهند داشت. بنابراین اگر طبیعی بودن الیاف پارچه برایتان مهم است، ارزشش را دارد که هزینهی بیشتری صرف کنید.
مزایا و معایب استفاده از پارچه نخی
استفاده از پارچههایی نخی، مانند سایر پارچهها، مزایا و معایبی دارد. در این بخش به تعدادی از این مزایا و معایب خواهیم پرداخت:
مزایای پارچه نخی
اگر بخواهیم بگوییم که مهمترین مزیت پارچه نخی چیست؟ به سازگاری کامل پارچه نخی با پوست میرسیم.
منتها مزایای پارچه نخی، فقط این نیست و شامل موارد زیر نیز میشود:
- شستشو و اُتوکشی نسبتاً ساده
- بسیار خنک و سبک
- دوام طولانیمدت
- تنفسپذیری زیاد
- لطافت بینظیر
معایب پارچه نخی
یکی از معایب مهم پارچه نخی که بسیار به چشم میآید، مقاومت کم این پارچه در برابر شستوشو و مصرف مداوم است.
این موضوع، باعث میشود که پارچه نخی، شکل و فرم اولیه خود را بهسرعت از دست دهد و دیگر آن زیبایی اولیه را نداشته باشد.
اما معایب پارچههای نخی فقط مربوط به تغییر شکل سریع نیست و موارد زیر را نیز شامل میشود:
- پس دادن رنگ
- چروک شدن سریع
- احتمال تغییرِ رنگ
- ماندن رد لک روی پارچه نخی
- آبرفت بیشتر نسبت به سایر پارچهها
- احتمال کپک زدن در صورت تماس مداوم با رطوبت در فضاهای تاریک مانند کمد
حال که با مزایا و معایب انواع پارچه نخی آشنا شدید، در ادامه همراه ما باشید تا دربارهی نحوه شستوشو و اتوکشی این پارچه صحبت کنیم.
نحوه شستن لباسهای نخی
برای اینکه لباسهای نخی، کیفیت اصلی خود را هنگام شستشو از دست ندهند، بهتر است موارد زیر را رعایت کنید:
- لباسهای نخی خود را با آب سرد بشویید
- لباسهای نخی را پس از شستشو محکم فشار ندهید و نچلانید
- از قرار دادن این لباسها در زیر نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید
- قبل از پهن کردن، آنها را بهخوبی بتکانید تا کمتر چروک شوند
- از شویندههای ملایم ماشینی یا دستی برای شستن لباسهای نخی استفاده کنید
اتوکشی لباسهای نخی
برای اُتوکشی این پارچه، بهتر است دمای اُتو را روی گرمای ملایم تنظیم کنید.
سپس یک پارچه دیگر را روی آن قرار دهید و آن را مرطوب کنید.
با انجام این موارد، ریسک سوختن لباس نخی خود را کاهش خواهید داد.
آبرفت پارچههای نخی
یکی از مسائل مهمی که درباره پارچه نخی وجود دارد، مسئله آبرفت این پارچه است.
به احتمال زیاد برای شما هم پیش آمده است که پارچه نخی خریدهاید و لباس دوختهاید و بعد از یکبار شستوشو، دیگر لباس به دردتان نمیخورد!
چرا این مسئله پیش میآید؟ زیرا پارچه نخی، آب رفته و حالا برای شما تنگ شده است.
در حقیقت پارچههای نخی تا حدود 10 درصد، آبرفت دارند اما باید چه کاری انجام داد تا این مسئله برایمان دردسرساز نشود؟
به طور کلی در هنگام خرید پارچه نخی، باید به این نکته توجه کنید که قرار است طول و عرض پارچه بهاندازهی 5 الی 10 سانتیمتر آبرفت داشته باشد.
یا به عبارت دیگر، قرار است که پارچه نخی بین 5 تا 7 درصد و در برخی موارد تا حدود 10 درصد آبرفت داشته باشد.
بنابراین با در نظر گرفتن این موضوع، باید پارچه را بزرگتر از ابعادی که مدنظر داشتید بخرید تا میزان آبرفت جبران شود.
از طرف دیگر بهتر است قبل از شروع مراحل برش و دوخت پارچه نخی، آن را بهصورت کامل با آب بشویید و سپس اتوکشی کنید.
اما نحوه شستن پارچه نخی قبل از دوخت، دقیقاً به چه صورت است؟
با توجه به اینکه درصد آبرفت در پارچههای نخی متفاوت است، مدتزمان شستوشوی آن نیز فرق میکند.
بنابراین باید اطلاعات لازم را در این باره از فروشنده بگیرید اما در حالت کلی برای پارچههایی که بین 5 تا 7 درصد آبرفت دارند، باید پارچه را به مدت 2 ساعت در آب خیس کنید.
اما اگر پارچه تا حدود 10 درصد آبرفت دارد پس مدتزمان خیساندن آن، بیشتر و تقریباً 4 ساعت است.
با این کار، میزان آبرفت پارچه بهصورت کامل مشخص میشود و دیگر قرار نیست که بعد از دوخت و دوز باز هم آبرفت داشته باشد.
بنابراین شما میتوانید با خیال راحت، الگو را روی پارچه بیندازید و مراحل دوخت را آغاز کنید.
گفتنی است اگر قصد خرید لباسی با جنس پارچه نخی را داشتید هم میتوانید از فروشنده سوال کنید که آیا آبرفت پارچه گرفته شده است یا خیر؟
همه چیز دربارهی رنگ پارچههای نخی
رنگ انواع پارچه نخی، معمولاً سفید است. بنابراین پارچههای نخیِ رنگی، دارای کمی مواد شیمیایی و رنگ هستند.
به همین دلیل است که وقتی از پارچه مشکی استفاده میکنید، دمای بدنتان افزایش مییابد.
بنابراین توصیهی ما به شما، این است که از پارچههای نخیِ سفید و یا ترجیحاً رنگ روشن استفاده کنید تا نیاز بدنتان نیز برآورده شود.
هرچند که تنوع رنگی در پارچههای نخی بالا است و در طرحها و رنگهای مختلف تولید میشوند اما رنگ آنها، خیلی زود کدر و بیروح میشود.
برای اینکه رنگ پارچههای نخی را تثبیت کنید، میتوانید این پارچهها را با آبی که کمی هم نمک دارد، شستوشو دهید.
به این ترتیب رنگ پارچه تثبیت میشود و تا مدت طولانیتری، همان طراوت و زیبایی اولیه را دارد.
جمعبندی
در این مطلب سعی کردیم که پرسش متداول پارچه نخی چیست؟ را پاسخ دهیم.
بنابراین متوجه شدید که طبیعی بودن، مهمترین ویژگی پارچه نخی است.
سپس برای اینکه بتوانید با دنیای این پارچهها بیشتر آشنا شوید، انواع پارچه نخی که بسیار پرکاربرد هستند را معرفی کردیم.
در ادامه نیز دربارهی روش تشخیص خالص بودن این پارچه، صحبت کردیم و سپس گفتیم که در هنگام خرید پارچه نخی باید به چه مواردی توجه کنید.
همچنین دربارهی نحوه شستن پارچه نخی قبل از دوخت و بعد از آن، صحبت کردیم.
بنابراین در حال حاضر، بهخوبی با پارچه نخی و انواع آن و ویژگیهای مربوط به این پارچه آشنا شدهاید و میتوانید بهترین نوع پارچه نخی را تهیه و لباس مدنظرتان را با خیال راحت بدوزید.
گفتنی است که اگر میخواهید دربارهی سایر پارچههایی که نخی نیستند هم اطلاعات کسب کنید، میتوانید مقالهی “انواع پارچه” را مطالعه کنید.